Van het Bestuur:

De subtitel van dit artikel zou kunnen zijn; “Hoe een branche waarin €1700 miljard geld van deelnemers omgaat anno 2021 schimmig blijft over kosten. En dat ongestraft blijft doen onder de ogen van de AFM..”.

Meer dan de helft van de pensioenfondsen is al jaren te weinig transparant over de kosten die het maakt!. Dat constateert ook nu voor de zoveelste keer de Autoriteit Financiële Markten (AFM) in een rapport. Deze toezichthouder roept ook nu weer op tot verbetering, want “transparantie hierover is erg belangrijk voor de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel”. Stel je voor dat we nog steeds het oude krakende stelsel waren blijven voortzetten. Dan was het kennelijk allemaal wel goed geweest?

Je blijft je als vakgenoot verbazen over de “Toezichtsuitzonderingspositie” van de verplicht gestelde pensioenfondsen. Er zijn nog nooit boetes uitgedeeld, nog nooit zijn pensioenfondsen op slot gegaan, opgeheven of overgeheveld, nog nooit is beleggen in oorlogstuig aangepakt, nog nooit is een fonds beboet, nog nooit is een bestuurder beboet. Niets van dat alles. We gaan door met praatjes voor de vaak over Solidariteit.

Maar goed: wat is nou €1700 miljard…?

Collectieve en Verplichtgestelde Pensioenfondsen. U weet wel: uw pensioenspaar-en -belegrekening. Waar u alleen maar verplicht geld in moet storten en vervolgens nooit meer iets over te zeggen krijgt. Niet tijdens de opbouw en niet tijdens het uitkeren. Waar de dekkingsgraden nog meer schommelen dan de besmettingscijfers van het RIVM en waar kennelijk de IC’s vol liggen met benauwde pensioenfondsbestuurders met onderdekking (Nobesitas…). Als u daarbij als slachtoffer, sorry: deelnemer, de pech hebt vroeg te overlijden (sterftewinst heet dat), dan is alles in de pot voor het fonds en niet voor uw nabestaanden. Een soort nieuw Incrowdfunden is door deze fondsen uitgevonden door en voor het bestuur?

Je zou in dit bizarre collectieve middeleeuwse solidariteits-denken op zijn minst verwachten dat u volledige verantwoording van alle in rekening gebrachte kosten en gemaakte rendementen zou krijgen in een maandelijks overzicht. Zeg maar: gewoon net als een spaarrekening. Toch?

Helaas… Negentig van de in totaal 166 onderzochte grotere fondsen hadden hun gemaakte kosten niet op de juiste wijze in het jaarverslag over 2019 opgenomen. De gemaakte fouten variëren ook nog eens.

In 1 op de 5 jaarverslagen ontbrak bepaalde verplichte informatie over kosten in zijn geheel.

Een dikke vette vinger naar de Toezichthouder? Of weet de Toezichthouder dat deze misstanden en het aanpakken ervan tot grote schandalen zou kunnen leiden? Dat dit wel eens een nog groter schandaal zou kunnen worden dan de Toeslagenaffaire? Een Toezichtsaffaire over een Afslagaffaire?

Want het is toch bizar!  Alle pensioenfondsen tezamen maken ongeveer 9 miljard euro aan kosten per jaar. Hetgeen neerkomt op bijna 0,6 % van het totaal belegde pensioenvermogen. Een kleine vermogensbeheerder die met veel marketinginspanning zijn eigen klanten moet werven en ze niet zoals een pensioenfonds gewoon keurig verplicht ingehouden aangeleverd krijgt door de werkgevers, zou met een dergelijke netto vergoeding in z’n handen knijpen! Maar die vermogensbeheerders krijgen dan ook gewoon boetes en raken hun vergunning kwijt als ze de transparantie- en informatieregels overtreden. Klassenjustitie?

Wettisch profileren?

Het lijkt er op dat de Toezichthouders een systeem van Pensioenslavernij in stand moeten houden van de overheid. Omdat anders de deelnemer aan het roer van zijn eigen spaarpot zou gaat staan en het zelf anders besteedt of verbrast? Dat ze hun pensioenspaarpot besteden om hun bedrijf te redden omdat banken ze niet helpen?

Maar gelukkig voor de mijns inziens nalatige AFM speelt er ook dat de kosten per deelnemer soms sterk verschillen tussen pensioenfondsen. Er zijn ook een paar fondsen die het beter doen. Daar maakt de AFM gebruik van door te stellen dat “daarvoor goede redenen kunnen zijn. Bijvoorbeeld de snelheid van klachtenafhandeling, complexere beleggingen, het bewust spreiden van risico’s of het najagen van hogere rendementen. Maar de fondsen moeten dit wel uitleggen….”.

Gelukkig. “Ze moeten dit wel uitleggen…..???”

Maar beste AFM: dat doen ze al jaren niet! Ongestraft en onbeschaamd. Onder aanvoering van hun koepel Pensioenfederatie!

Als ik deze lankmoedige en labbekakkerige houding van een AFM afzet tegen het onlangs in het FD aangekaarte zogenaamde gebrek aan transparantie bij onze collega non-bancaire financiers ( de crowdfunders) dan gaat het toch echt bij me wringen. Want als je ergens duidelijkheid krijgt over opbrengsten en kosten, dan is het in onze branche. En dat op maandelijkse en online toegankelijke wijze ! We zouden 5 sterren moeten krijgen van de Toezichthouder. Want crowdfunders hebben ook goede redenen als “klachtenafhandeling, complexere leningen, het bewust spreiden van risico’s en ja, ze jagen ook hoge rendementen na”. Volledig voor hun beleggers….

Door de grootscheepse pensioenhervormingen die er aan moeten komen ( en ook al 10 jaar op zich laten wachten…), is het nu -voor de bühne- kennelijk belangrijk dat de fondsen hun kosten beter gaan rapporteren. En de dwingende en dringende reden is volgens de AFM?…..Jawel lezer….. Het wordt nog vreemder….: “In het nieuwe stelsel worden gemaakte kosten door fondsen namelijk direct in mindering gebracht op het persoonlijk gereserveerd pensioenvermogen van deelnemers”.

HUH? Hoe gaat dat nu dan? Betaalt Sinterklaas deze kosten? Of nog erger: Zwarte Piet? Ik geloof allang niet meer in de heilige AFM en zet mijn schoen niet meer. Ik loop wel blootsvoets…

door H.J. Folkers

AFM: ‘Pensioenfondsen te weinig transparant over kosten’